Wat moet en kun je doen als een jongere aangeeft het leven niet meer te zien zitten? Welke vragen kun je stellen en welke juist niet?
Docenten van middelbare scholen, jeugdhulp- verleners, ouders en verzorgers, huisartsen en specialisten, sportbegeleiders – heel veel mensen kunnen geconfronteerd worden met een jongere die aangeeft het leven niet meer te zien zitten. Als niet-hulpverlener in de ggz weet je dan vaak niet precies wat je moet doen. Moet je altijd iets doen? En wat kun je doen? Voor mensen die in aanraking komen met jongeren tussen 12 en 25 jaar, heeft oud-psychiater Jan Meerdinkveldboom dit boek geschreven.
Gedurende zijn hele carrière heeft hij zich ingezet voor specifiek deze groep met suïcidaal gedrag. In Praat erover deelt hij de kennis die er is en de ervaring die hij heeft, met de mensen die er niet voor hebben doorgeleerd maar wél graag willen weten wat ze (goed) kunnen doen. Hoe reageer je in een eerste gesprek? Welke vragen moet je wel stellen, en welke juist niet? Welke reactie is goed, en welke niet? De belangrijkste boodschap: jongeren tussen 12 en 25 jaar zijn geen volwassenen. Ze kunnen het nog niet alleen. Praat erover!
‘Hij heeft het me in vertrouwen verteld en vraagt me het niet aan zijn ouders te vertellen. Wat moet ik doen?’ ‘In het mentorgesprek hintte ze naar suïcide, maar ik durf er niet naar te vragen. Straks breng ik haar juist op het idee …’ ‘Houd jongeren vast tot ze op eigen benen kunnen staan’
Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt: voor naasten en hulpverleners
Wat als iemand van wie je houdt niet zeker weet of hij of zij nog verder wil leven? Hoe blijf je nabij zonder jezelf te verliezen? Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt is een warm en krachtig boek voor wie zich machteloos, bezorgd of uitgeput voelt in het meedragen van een onzichtbare last.
In heldere, toegankelijke taal biedt dit boek inzichten in het suïcidale proces, leert het signalen herkennen en benoemen én reikt het concrete handvatten aan om écht in gesprek te gaan. Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek én tientallen gesprekken met mensen die meeleven met een suïcidale dierbare, doorbreekt Mee-leven het zwijgen en biedt het hoop. Het laat zien dat je niet alleen bent, dat je gevoelens normaal zijn én dat hulp vragen geen teken van zwakte is, maar van kracht.
Voor naasten die zoeken naar houvast. Voor hulpverleners die willen begrijpen wat het betekent om mee te leven. Voor iedereen die gelooft dat verbondenheid levens kan redden.
Dr. Alexandre Reynders is onderzoeker aan het Kenniscentrum Gezinswetenschappen van de Odisee Hogeschool. Hij werkte eerder bij het Vlaamse Centrum ter Preventie van Zelfdoding en promoveerde aan de KU Leuven op onderzoek naar suïcidecijfers.
Werk jij wel eens met kinderen en jongeren die denken aan zelfdoding? Of heb je als professional meegemaakt dat een jongere zijn of haar leven beëindigde? Tijdens het webinar ‘Zelfdoding: wie zorgt er voor de naasten en nabestaanden?’ op donderdag 3 juli 2025 gingen we in op de grote impact voor de jongere zelf, én voor de mensen om de jongere heen.
Meer dan 300 mensen meldden zich aan voor het webinar. Eerst keken we samen naar de indringende documentaire ‘Nu of nooit meer’ van Marieke Widlak. Daarna spraken we over wat er wel en niet goed ging in de begeleiding van het gezin. Wat is nodig in verschillende fasen van begeleiding? En hoe kunnen we zorgen voor nabestaanden, zowel direct na een poging als op langere termijn?
Samenwerken met naasten biedt kansen! Het kan je helpen de behandeling te versnellen en geeft je patiënt toekomstperspectief. Maar wie zijn die naasten? Hoe werk je met hen samen en wat houdt die samenwerking precies in? En wat doe je als een patiënt niet wil samenwerken? In deze handreiking vind je antwoorden en handvatten.
De adviesnota is tot stand gekomen binnen het project NESP (Netwerk Ervaringsdeskundigen Suïcide Preventie). NESP is een van de projecten die voorkomt uit pijler 5 van de Landelijke Agenda Suïcidepreventie 2021-2025.
Onder begeleiding van Antwan Wiersma (Stichting Aurora) en Rita van Mourik (Hestia) hebben er diverse ervaringsdeskundigen, psychologen en verpleegkundigen meegewerkt aan het tot stand komen van deze adviesnota.
De implementatie van de adviesnota maakt deel uit van het project ‘Implementatie van een systemische aanpak suïcidepreventie GGZ’ als onderdeel van de Landelijke Agenda.
‘Leven met een suïcidale naaste’ is een gratis online brochure van MIND Ypsilon voor familieleden en naasten van iemand met gedachten aan zelfdoding.
De uitgave zit vol ervaringen, informatie en tips over hoe je je suïcidale naaste kunt ondersteunen. Over het taboe en de schaamte die over zelfdoding bestaan. Maar vooral over hoe je als naaste op de been blijft en van wie je daarbij hulp kunt krijgen.
De brochure is gemaakt in samenwerking met MIND, 113 Zelfmoordpreventie, Suïcide Preventie Centrum, Stichting Herstelproces, Aurora, kennisnetwerk voor zelfdodingspreventie, Stichting Zelfbeschadiging en Plusminus.
De brochure is tot stand gekomen met hulp van ZonMw en de stichting Vrienden van Ypsilon en is gratis te downloaden.
De Ivonne van de Ven Stichting heeft de “10 Tips voor Naasten” opgesteld. Een praktische, informatieve handleiding waarmee zij de naasten een hart onder de riem willen steken.